Flowrix

Asset operations, in one place

เริ่มใช้ฟรี
ภาพคู่มือเกณฑ์ราคากลางและคุณลักษณะพื้นฐานครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม การเทียบสเปกและจัดทำ TOR จัดซื้อคอมพิวเตอร์ภาครัฐ

คู่มือเกณฑ์ราคากลางและคุณลักษณะพื้นฐานครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์ (ICT Specs) กระทรวงดิจิทัลฯ: วิธีเทียบสเปก การจัดทำ TOR และแนวทางขออนุมัตินอกเกณฑ์

ในการดำเนินงาน การจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ หนึ่งในหมวดหมู่พัสดุที่มีการจัดหาบ่อยที่สุดและมีงบประมาณหมุนเวียนสูงเป็นอันดับต้นๆ ของทุกหน่วยงานรัฐ คือ “ครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์และระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ (ICT)” ไม่ว่าจะเป็นเครื่องคอมพิวเตอร์ตั้งโต๊ะสำหรับงานสำนักงาน, เครื่องคอมพิวเตอร์โน้ตบุ๊ก, เครื่องแม่ข่าย (Server), อุปกรณ์เครือข่าย, หรือระบบกล้องวงจรปิด (CCTV)

อย่างไรก็ตาม การจัดหา ครุภัณฑ์ ด้านคอมพิวเตอร์มีข้อกำหนดทางกฎหมายและระเบียบปฏิบัติที่เข้มงวดเป็นพิเศษ โดยเฉพาะ การจัดทำราคากลางพัสดุ และ การจัดทำ TOR และ Specification ซึ่งหน่วยงานของรัฐทุกแห่งจะต้องปฏิบัติตาม “เกณฑ์ราคากลางและคุณลักษณะพื้นฐานของครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์” ที่จัดทำและประกาศบังคับใช้โดย กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี - MDES)

หากเจ้าหน้าที่พัสดุหรือคณะกรรมการกำหนดรายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะตั้งสเปกไม่ตรงตามเกณฑ์ ไม่ได้สืบราคาตลาดอย่างถูกต้อง หรือกำหนดเงื่อนไขที่เข้าข่าย “ล็อคสเปก” อาจส่งผลให้โครงการถูกร้องเรียนในการประกวดราคา e-Bidding หรือถูก สตง. ตรวจสอบ และทักท้วงจนต้องยกเลิกการจัดซื้อจัดจ้างได้

บทความนี้สรุปคู่มือฉบับสมบูรณ์เกี่ยวกับเกณฑ์ราคากลางครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์ วิธีการเทียบสเปก แนวทางการเขียน TOR ที่ถูกต้องตามระเบียบ ขั้นตอนการขออนุมัติจัดซื้อครุภัณฑ์นอกเกณฑ์ ICT ตลอดจนแนวทางบริหารจัดการสินทรัพย์ดิจิทัลหลัง การตรวจรับพัสดุ เข้าสู่คลัง


สารบัญ


เกณฑ์ราคากลางครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์คืออะไร และมีผลบังคับใช้อย่างไร

ตามพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 มาตรา 4 ได้จำแนกประเภทของ “ราคากลาง” ไว้ 6 ลำดับ โดยในลำดับที่ (2) คือ “ราคาที่ได้มาจากราคามาตรฐานที่สำนักงบประมาณหรือหน่วยงานกลางอื่นกำหนด”

สำหรับครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์ คณะรัฐมนตรีได้มีมติมอบหมายให้ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (MDES) ทำหน้าที่เป็นหน่วยงานกลางในการจัดทำและประกาศ “เกณฑ์ราคากลางและคุณลักษณะพื้นฐานของครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์” เป็นประจำทุกปี (หรือปรับปรุงตามรอบความเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี) เพื่อให้หน่วยงานภาครัฐใช้เป็นมาตรฐานอ้างอิงในการ จัดทำแผนจัดซื้อจัดจ้างประจำปี, การตั้งงบประมาณ, และการกำหนดคุณลักษณะเฉพาะในการจัดซื้อ

┌────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│        ลำดับชั้นการกำหนดราคากลางครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์ตาม พ.ร.บ. พัสดุ 2560 │
├────────────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│ 1. เกณฑ์ราคากลางกระทรวงดิจิทัลฯ (DE) : เกณฑ์มาตรฐานหลักที่ต้องใช้ก่อน    │
│ 2. บัญชีราคามาตรฐานครุภัณฑ์ (สำนักงบประมาณ) : ใช้คู่ขนานตามหมวดงบประมาณ │
│ 3. ราคาตลาดจากการสืบราคา (อย่างน้อย 3 ราย) : ใช้เฉพาะกรณี "นอกเกณฑ์ ICT" │
└────────────────────────────────────────────────────────────────────────┘

หน่วยงานที่มีผลบังคับใช้ตามเกณฑ์ ICT:

  1. ส่วนราชการ: กระทรวง ทบวง กรม ราชการส่วนกลางและส่วนภูมิภาค
  2. องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.): อบจ., เทศบาล, อบต., เมืองพัทยา และ กทม.
  3. รัฐวิสาหกิจและองค์การมหาชน: หน่วยงานรัฐที่ใช้เงินงบประมาณแผ่นดินหรือเงินรายได้
  4. สถาบันการศึกษาและโรงพยาบาลรัฐ: มหาวิทยาลัย โรงเรียน และโรงพยาบาลในสังกัดรัฐ

หมวดหมู่ครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์ยอดนิยมตามเกณฑ์ ICT กระทรวงดิจิทัลฯ

เกณฑ์ราคากลางของกระทรวงดิจิทัลฯ มีการจัดกลุ่มอุปกรณ์และระบบสารสนเทศไว้หลากหลายหมวดหมู่ เพื่อรองรับการทำงานของข้าราชการและเจ้าหน้าที่รัฐในระดับต่างๆ ดังนี้:

1. หมวดเครื่องคอมพิวเตอร์ประมวลผล (Computers & Laptops)

2. หมวดเครื่องแม่ข่ายและระบบจัดเก็บข้อมูล (Servers & Storage)

3. หมวดอุปกรณ์ระบบเครือข่ายและความปลอดภัย (Networking & Security)

4. หมวดอุปกรณ์แสดงผลและระบบบันทึกภาพ (Display & CCTV)


ขั้นตอนการเทียบสเปกและการจัดทำ TOR ครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์

การเขียนรายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะ (Specification) ของครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์ใน การจัดทำรายงานขอซื้อขอจ้าง มีขั้นตอนสำคัญ 4 ขั้นตอนที่ต้องปฏิบัติอย่างเคร่งครัด:

┌────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│        4 ขั้นตอนการจัดทำ TOR ครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์ไม่ให้ผิดระเบียบ          │
├────────────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│ ขั้นที่ 1: วิเคราะห์ความต้องการและลักษณะงานของผู้ใช้งาน (User Profile)   │
│ ขั้นที่ 2: ตรวจสอบและเทียบเคียงกับเกณฑ์มาตรฐาน ICT ล่าสุด              │
│ ขั้นที่ 3: ร่างข้อกำหนดเป็น "คุณสมบัติขั้นต่ำ" (Minimum Requirements)   │
│ ขั้นที่ 4: ตรวจสอบเงื่อนไขลิขสิทธิ์ซอฟต์แวร์และการรับประกัน (Warranty) │
└────────────────────────────────────────────────────────────────────────┘

1. กำหนดเป็น “คุณสมบัติขั้นต่ำ” เสมอ

ในเอกสาร TOR ต้องใช้คำว่า “ไม่น้อยกว่า” หรือ “เทียบเท่าหรือดีกว่า” เช่น:

2. กฎเหล็ก: ห้ามระบุชื่อยี่ห้อ รุ่น หรือฟีเจอร์เฉพาะตัวที่ผูกขาด

ตาม พ.ร.บ. พัสดุ 2560 มาตรา 9 และ ระเบียบพัสดุ 2560 ข้อ 21 ห้ามระบุชื่อทางการค้า ยี่ห้อ หรือกำหนดสเปกที่มีเพียงผู้ผลิตรายเดียวในตลาดที่ทำได้ (เช่น ระบุหมายเลขชิปเซ็ตเฉพาะรุ่น, ระบุขนาดตัวเครื่องเป็นมิลลิเมตรที่ตรงกับยี่ห้อใดยี่ห้อหนึ่งพอดี) การเขียนต้องเปิดกว้างให้ผู้ผลิตอย่างน้อย 3 แบรนด์ชั้นนำในตลาดสามารถยื่นข้อเสนอแข่งขันได้

3. เงื่อนไขการรับประกันและบริการหลังการขาย (Warranty & SLA)

เกณฑ์ ICT มักกำหนดมาตรฐานการรับประกันไว้ชัดเจน โดยส่วนใหญ่จะต้องเป็นการรับประกันแบบ Onsite Service (ซ่อมถึงสถานที่) ไม่น้อยกว่า 1-3 ปี พร้อมเงื่อนไขการเปลี่ยนอะไหล่แท้ และมีช่องทางแจ้งซ่อมตลอด 24 ชั่วโมง หรือในวันทำการปกติ


ตารางเปรียบเทียบ: เกณฑ์สเปกและราคากลางครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์ประเภทต่างๆ

ตารางสรุปตัวอย่างเกณฑ์ราคากลางและคุณลักษณะพื้นฐานครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์ที่ใช้ในหน่วยงานภาครัฐ:

ประเภทครุภัณฑ์วัตถุประสงค์การใช้งานสเปกขั้นต่ำโดยสรุปราคากลางมาตรฐาน (รวม VAT)กลุ่มผู้ใช้งานเป้าหมาย
Desktop PC สำนักงานงานเอกสาร, ธุรการ, พัสดุ, เว็บไซต์CPU $\ge$ 6 Cores, RAM $\ge$ 8-16 GB, SSD $\ge$ 512 GB, จอ $\ge$ 21.5”18,000 – 22,000 บาทเจ้าหน้าที่ทั่วไป, พัสดุ, การเงิน
Desktop PC กราฟิก/คำนวณงานออกแบบ, ตัดต่อ, GIS, วิศวกรรมCPU $\ge$ 8 Cores, RAM $\ge$ 16-32 GB, GPU แยก $\ge$ 6 GB, จอ $\ge$ 23.8”33,000 – 42,000 บาทกราฟิกดีไซเนอร์, วิศวกร, นักผังเมือง
Notebook สำนักงานใช้งานนอกสถานที่, ประชุม, นำเสนอCPU $\ge$ 4-6 Cores, RAM $\ge$ 16 GB, SSD $\ge$ 512 GB, จอ 14-15.6”, น้ำหนัก $\le$ 1.8 kg21,000 – 26,000 บาทหัวหน้างาน, เจ้าหน้าที่ลงพื้นที่
Notebook ประสิทธิภาพสูงงานประมวลผลหนักนอกสถานที่CPU $\ge$ 8 Cores, RAM $\ge$ 16-32 GB, GPU แยก, แบตเตอรี่ความจุสูง38,000 – 48,000 บาทผู้บริหาร, วิศวกรโครงการ, นักวิเคราะห์
All-in-One PCจุดบริการประชาชน, งานเคาน์เตอร์CPU $\ge$ 6 Cores, RAM $\ge$ 8-16 GB, จอในตัว $\ge$ 23.8”, Wi-Fi/BT22,000 – 27,000 บาทงานประชาสัมพันธ์, One Stop Service
Server 2-Socket (Rack)เซิร์ฟเวอร์ระบบงาน, ฐานข้อมูล2x CPU $\ge$ 16 Cores, RAM $\ge$ 64-128 GB, Hot-swap SAS/NVMe, Redundant PSU180,000 – 350,000 บาทฝ่ายไอที, ศูนย์คอมพิวเตอร์หน่วยงาน
Switch 24-Port PoE+จ่ายไฟกล้อง CCTV, Access Point24x Gigabit PoE+ Ports, 4x 10G SFP+, Switching Capacity $\ge$ 128 Gbps25,000 – 45,000 บาทงานวางระบบเครือข่ายสำนักงาน
Interactive Smart Boardห้องประชุมอัจฉริยะ, ห้องอบรมจอสัมผัส 4K $\ge$ 65-75”, รองรับ 20 จุดสัมผัส, Dual OS (Android/Windows)90,000 – 160,000 บาทห้องประชุมสภา, ห้องบรรยาย

แนวทางและขั้นตอนการขออนุมัติจัดซื้อครุภัณฑ์ "นอกเกณฑ์ ICT"

ในหลายกรณี หน่วยงานรัฐมีความจำเป็นต้องจัดซื้ออุปกรณ์คอมพิวเตอร์หรือระบบไอทีที่มีคุณลักษณะเฉพาะเจาะจง หรือราคาสูงกว่าที่เกณฑ์กระทรวงดิจิทัลฯ กำหนด เช่น เครื่องประมวลผลสำหรับ AI (GPU Server), อุปกรณ์เครือข่ายความปลอดภัยขั้นสูง, หรือซอฟต์แวร์เฉพาะทางด้านการแพทย์และวิทยาศาสตร์

กรณีดังกล่าวต้องปฏิบัติตามแนวทางการจัดหาระบบคอมพิวเตอร์ภาครัฐอย่างเป็นขั้นตอน:

┌────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│            ขั้นตอนการขออนุมัติจัดซื้อครุภัณฑ์ "นอกเกณฑ์ ICT"             │
├────────────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│ 1. หน่วยงานจัดทำข้อเสนอโครงการและชี้แจงเหตุผลความจำเป็นทางเทคนิค        │
│ 2. ทำการสืบราคาตลาดจากผู้ประกอบการไม่น้อยกว่า 3 ราย                    │
│ 3. เสนอ "คณะกรรมการบริหารและจัดหาระบบคอมพิวเตอร์" เพื่อพิจารณาให้ความเห็นชอบ│
│ 4. เมื่อได้รับอนุมัติแล้ว จึงดำเนินการตาม พ.ร.บ. จัดซื้อจัดจ้างฯ 2560 ต่อไป │
└────────────────────────────────────────────────────────────────────────┘

คณะกรรมการที่เกี่ยวข้องในการพิจารณาอนุมัติ:

เอกสารที่ต้องจัดเตรียมในการขออนุมัตินอกเกณฑ์:

  1. แบบฟอร์มข้อเสนอโครงการจัดหาระบบคอมพิวเตอร์ภาครัฐ: ระบุวัตถุประสงค์ ประโยชน์ที่รัฐจะได้รับ และความสอดคล้องกับแผนแม่บทดิจิทัล
  2. ตารางเปรียบเทียบคุณลักษณะเฉพาะ (Specification Comparison Matrix): แสดงเหตุผลว่าทำไมสเปกตามเกณฑ์มาตรฐาน ICT ทั่วไปจึงไม่เพียงพอต่อการปฏิบัติงาน
  3. ใบเสนอราคาและการสืบราคาตลาด (Market Quotations): ใบเสนอราคาจากบริษัทผู้จำหน่ายอย่างน้อย 3 ราย พร้อมตารางเปรียบเทียบราคาและฟังก์ชันการทำงาน

5 ข้อผิดพลาดและข้อควรระวังในการจัดซื้อครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์ภาครัฐ

จากการตรวจสอบของสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) และรายงานผลการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ พบข้อผิดพลาดที่เจ้าหน้าที่มักประสบปัญหาบ่อยที่สุด 5 ประการ:

  1. การอ้างอิงเกณฑ์ ICT ฉบับเก่าที่ยกเลิกไปแล้ว: เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว หากนำเกณฑ์ของปีก่อนหน้ามาใช้ อาจได้สเปก CPU หรือความจุที่ตกรุ่น ส่งผลให้จัดซื้อของที่ไม่มีในสายการผลิตแล้ว
  2. การรวมระบบปฏิบัติการ (OS) และโปรแกรมสำนักงานไม่ถูกต้องตามลิขสิทธิ์: จัดซื้อเฉพาะเครื่องเปล่าโดยไม่มีงบประมาณสำหรับ Windows แท้ (OEM / FPP / Volume License) จนนำไปสู่การติดตั้งซอฟต์แวร์ละเมิดลิขสิทธิ์ในสถานที่ราชการ
  3. การแตกโครงการเพื่อหลีกเลี่ยงการพิจารณาของคณะกรรมการไอซีที: การแบ่งซื้อแบ่งจ้างเป็นหลายสัญญาเพื่อไม่ให้วงเงินเกินอำนาจอนุมัติ ถือเป็นความผิดตาม พ.ร.บ. พัสดุ 2560 มาตรา 120
  4. ไม่ได้ตรวจสอบสิทธิการรับประกันหลังส่งมอบงาน: เมื่อ ตรวจรับพัสดุ แล้ว เจ้าหน้าที่ไม่ได้ตรวจสอบเอกสารรับประกัน (Warranty Certificate) จากตัวแทนจำหน่ายอย่างเป็นทางการ ทำให้เมื่ออุปกรณ์ชำรุดไม่สามารถเคลมได้
  5. ขาดการบันทึกข้อมูลทางเทคนิคใน ทะเบียนคุมครุภัณฑ์: บันทึกเฉพาะชื่อเครื่อง แต่ไม่ได้เก็บ Serial Number, MAC Address, วันหมดประกัน, และผู้รับผิดชอบการถือครอง ทำให้เกิดปัญหาเวลา ตรวจนับครุภัณฑ์ประจำปี หรือ การโอนย้ายครุภัณฑ์

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเกณฑ์ราคากลางครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์

1. หากราคาท้องตลาดของคอมพิวเตอร์ถูกกว่าเกณฑ์ราคากลางของกระทรวงดิจิทัลฯ ควรใช้ราคาใดเป็นราคากลาง?
ตามหลักเกณฑ์การจัดทำราคากลาง หากหน่วยงานสืบราคาตลาดจากผู้ประกอบการแล้วพบว่าราคาตลาดต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐานของกระทรวงดิจิทัลฯ ให้ใช้ราคาที่ต่ำกว่าหรือราคาตลาดที่สะท้อนความเป็นจริง เพื่อรักษาผลประโยชน์สูงสุดของทางราชการและความคุ้มค่าในการใช้จ่ายงบประมาณ

2. สามารถจัดซื้อคอมพิวเตอร์ที่มีสเปกสูงกว่าเกณฑ์ราคากลางได้หรือไม่ หากซื้อในวงเงินไม่เกินราคากลางที่กำหนด?
สามารถทำได้ หากผู้เสนอราคายินดีเสนออุปกรณ์ที่มีคุณสมบัติสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนดใน TOR ภายใต้วงเงินงบประมาณเดิม แต่ในการร่าง TOR ตั้งแต่ต้น คณะกรรมการต้องกำหนดเป็นคุณสมบัติขั้นต่ำตามเกณฑ์ ICT เพื่อไม่ให้เป็นการจำกัดสิทธิ์ผู้เข้าแข่งขัน

3. การจัดซื้ออุปกรณ์คอมพิวเตอร์ที่เป็นอะไหล่ทดแทน เช่น RAM, Harddisk, หรือ Power Supply ต้องใช้เกณฑ์ ICT หรือไม่?
อุปกรณ์ที่เป็นชิ้นส่วนอะไหล่หรือการ ซ่อมแซมและบำรุงรักษาครุภัณฑ์ จะไม่อยู่ในเกณฑ์ราคากลางครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์หลัก ให้หน่วยงานดำเนินการสืบราคาตลาดจากผู้จำหน่ายอย่างน้อย 3 ราย เพื่อกำหนดราคากลางตามระเบียบพัสดุ 2560

4. คอมพิวเตอร์โน้ตบุ๊กที่จัดซื้อให้ผู้บริหาร ต้องติดสติกเกอร์หมายเลขครุภัณฑ์หรือไม่?
ต้องติด เลขครุภัณฑ์ 14 หลัก หรือ QR Code ครุภัณฑ์ ทุกเครื่องตามระเบียบ โดยอาจเลือกใช้สติกเกอร์ฟอยล์กันน้ำหรือ Metallic Label ขนาดกะทัดรัดติดไว้ใต้ตัวเครื่อง เพื่อความเรียบร้อยและง่ายต่อการสแกนตรวจนับ

5. หน่วยงานสามารถนำระบบบริหารพัสดุดิจิทัลมาช่วยจัดการครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์ได้อย่างไร?
การใช้ ระบบบริหารพัสดุดิจิทัล จะช่วยบันทึกข้อมูลทางเทคนิคของคอมพิวเตอร์ทุกเครื่อง เช่น หมายเลขซีเรียล (S/N), สเปก CPU/RAM/Storage, ใบอนุญาตซอฟต์แวร์, วันที่เริ่มและหมดอายุสัญญาประกัน (Warranty SLA), และระบบแจ้งเตือนการบำรุงรักษา ช่วยลดความเสี่ยงต่อการสูญหายและการถูกทักท้วงจาก สตง.


บริหารจัดการครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์และอุปกรณ์ไอทีภาครัฐอย่างมืออาชีพด้วย Flowrix
อำลาการจดบันทึกสเปกและ Serial Number ลงสมุดแบบเดิมๆ ยกระดับหน่วยงานของคุณสู่ Smart Government ด้วย Flowrix ระบบบริหารพัสดุและครุภัณฑ์ดิจิทัลที่ออกแบบมาเพื่อหน่วยงานภาครัฐ ครอบคลุมการบันทึกสเปกคอมพิวเตอร์, ระบบจับคู่ Serial Number และ MAC Address, ระบบแจ้งเตือนสัญญาประกันใกล้หมดอายุ (Warranty Tracker), สร้าง QR Code ครุภัณฑ์ สแกนเช็กสเปกและผู้ครอบครองได้ทันที, พร้อมระบบ ใบเบิกพัสดุออนไลน์ และรายงานสรุปสินทรัพย์รองรับการตรวจสอบจาก สตง.
ทดลองใช้งานระบบบริหารพัสดุดิจิทัล Flowrix เพื่อประสิทธิภาพสูงสุดขององค์กรคุณ →


แหล่งอ้างอิง

กลับไปหน้าบทความทั้งหมด